Vaksne med fleire kroniske lidingar
Kronisk sjukdom
Omfanget av kronisk sjukdom i befolkninga har auka over tid, og særleg har gruppa med fleire kroniske sjukdommar samtidig (multimorbide/multisjuke) fått merksemd. Dette er ei samansett gruppe pasientar som står for ei stor del av ressursbruken i både spesialisthelsetenesta og den kommunale helse- og omsorgstenesta [1]. Dermed har dei eit særleg behov for heilheitlege og samanhengande tenester, og er ei av dei fire prioriterte gruppene for helsefellesskapa.
Definisjonar
Identifiseringa av denne pasientgruppa skjer på bakgrunn i aktivitet i spesialisthelsetenesta og er basert på eit sett med ulike diagnosar. Dei relevante tilstandane (ICD-10-diagnosar) som ligg til grunn for utvalet er bestemt av Helsedirektoratet, og spesifisert i ei matrise under. Pasientane er 18 år og eldre og har fått behandling for lidingane innanfor same kalenderåret. Inkluderingskriterier for pasientgruppa med kompleks multimorbiditet (3+) er laga i samarbeid med Folkehelseinstituttet. Utvikling av dei ulike gruppene over tid vert presenter i eigne forløpskurver.
Samhandlingsbarometeret presenterer data etter følgjande inndelingar:
Kronisk sjukdom (1+): Pasientar registrert med ein eller fleire kroniske sjukdomar i det aktuelle året.
Multisjukdom (2+): Pasientar registrert med to eller fleire kroniske sjukdomar i minst to ulike organsystem i det aktuelle året.
Kompleks multimorbiditet (3+): Pasientar registrert med tre eller fleire kroniske sjukdomar i minst tre ulike organsystem i det aktuelle året.
Reinnlegging innan 30 dagar og utskrivingsklare vaksne med fleire kroniske sjukdomar
Indikatoren viser somatiske reinnleggingar og somatiske utskrivingsklare liggedøgn knytt til pasientgruppa kronisk sjuke over 18 år.
Reinnleggingar: Ei reinnlegging er ei akutt innlegging, uavhengig av årsak og sjukehus, og som inntreff mellom åtte timar og 30 dagar etter utskriving frå eit forutgåande sjukehusopphald (primærinnlegging). Indikatoren er berekna for pasientar 18 år og eldre med kompleks multimorbiditet (3+) i primærinnlegging og er oppgitt som tal pasientar, og rate per 1000 innbyggjarar, i den aktuelle aldersgruppa.
Utskrivingsklare pasientar (UKP) liggedøgn: Utskrivingsklare opphald er definert som avslutta sjukehusopphald der pasienten blei meldt utskrivingsklar, men oppheldt seg på sjukehuset over døgnskillet. Dersom ein pasient har fleire opphald på same dag, f.eks. ved overføring frå eit helseføretak til eit anna, er opphalda slått samen (aggregert) til eitt opphald. Indikatoren viser unike pasientar som hadde døgnopphold der pasienten blei meldt utskrivingsklar i det aktuelle året. Indikatoren er oppgitt som tal liggedøgn, og rate per 1000 innbyggjarar, for pasientar som er 18 år og eldre med kompleks multimorbiditet (3+) i primærinnlegging.
Metodiske avklaringar
Statistikken inkluderer kun pasientar som har vore innom spesialisthelsetenesta i løpet av kalenderåret. Pasientar som har fått behandling for kroniske liding i kommunehelsetenesta og pasientar på kommunale institusjonar med behandlingstilbod er altså ikkje inkluderte. Tala omfattar dermed dei mest behandlingskrevjande med kronisk sjukdom og kan avvike frå det reelle talet på personar som har fått diagnostisert kronisk sjukdom ein gong i livet.
Dersom ein person er registrert i to eller fleire kommunar i løpet av same år, vert vedkomande lagt til den siste kommunen med registrert helsekontakt. Slik unngår ein dobbeltregistrering. Personar med ugyldig kommune nummer er ekskluderte og for grupper med færre enn fem personar vert det ikkje presentert data på kommunenivå av personvernomsyn. Dei vert likevel summert på høgare aggregert nivå og små avvik kan derfor forventast på grunn av anonymiseringsteknikk.
Datakjelder:
- Norsk pasientregister (NPR)
- Kommunalt pasient og brukerregister (KPR).
Samhandlingsbarometeret baserer si analyse på pasientliste for vaksne med kompleks multimorbiditet (kroniske lidelser) fra Folkehelseinstituttet.
Referansar
- Meld. St. 9 (2023–2024) Nasjonal helse- og samhandlingsplan 2024–2027